ਭੂਮਿਕਾ
ਨਸ਼ਾ ਮੁਕਤੀ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾ ਅਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਨਾਜ਼ੁਕ ਕਦਮ ਡਿਟਾਕਸ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਸਮਝਦੇ ਹਨ ਕਿ ਨਸ਼ਾ ਛੱਡਣਾ ਸਿਰਫ਼ ਮਨ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ, ਪਰ ਹਕੀਕਤ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਜਦੋਂ ਸਰੀਰ ਨਸ਼ੀਲੇ ਪਦਾਰਥਾਂ ‘ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਸਨੂੰ ਅਚਾਨਕ ਛੱਡਣਾ ਖਤਰਨਾਕ ਵੀ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਇਸੇ ਲਈ ਨਸ਼ਾ ਮੁਕਤੀ ਕੇਂਦਰ ਵਿੱਚ ਡਿਟਾਕਸ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਧਿਆਨ ਅਤੇ ਡਾਕਟਰੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਹੇਠ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਡਿਟਾਕਸ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਨਸ਼ੇ ਤੋਂ ਸਾਫ਼ ਕਰਨ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਹੈ, ਜੋ ਅਗਲੇ ਇਲਾਜ ਦੀ ਨੀਂਹ ਤਿਆਰ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਇਸ ਬਲੌਗ ਵਿੱਚ ਅਸੀਂ ਸਮਝਾਂਗੇ ਕਿ ਨਸ਼ਾ ਮੁਕਤੀ ਕੇਂਦਰ ਵਿੱਚ ਡਿਟਾਕਸ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਕੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਕਿਵੇਂ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਕਿਉਂ ਬਹੁਤ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ।
ਡਿਟਾਕਸ ਕੀ ਹੈ?
ਡਿਟਾਕਸ ਦਾ ਅਰਥ ਹੈ ਸਰੀਰ ਵਿਚੋਂ ਨਸ਼ੀਲੇ ਪਦਾਰਥਾਂ ਨੂੰ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਬਾਹਰ ਕੱਢਣਾ ਅਤੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਮੁੜ ਸਧਾਰਣ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਲਿਆਉਣਾ।
ਡਿਟਾਕਸ ਦਾ ਮੁੱਖ ਮਕਸਦ:
- ਨਸ਼ੇ ਦੀ ਸਰੀਰਕ ਨਿਰਭਰਤਾ ਘਟਾਉਣਾ
- ਵਿਡਰੌਅਲ ਲੱਛਣਾਂ ਨੂੰ ਕੰਟਰੋਲ ਕਰਨਾ
- ਮਰੀਜ਼ ਨੂੰ ਅਗਲੇ ਇਲਾਜ ਲਈ ਤਿਆਰ ਕਰਨਾ
ਡਿਟਾਕਸ ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਿੱਚ ਪੂਰਾ ਇਲਾਜ ਨਹੀਂ, ਪਰ ਇਹ ਬਿਨਾਂ ਅਗਲਾ ਇਲਾਜ ਸੰਭਵ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ।
ਨਸ਼ਾ ਮੁਕਤੀ ਕੇਂਦਰ ਵਿੱਚ ਡਿਟਾਕਸ ਕਿਉਂ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ?
ਘਰ ‘ਚ ਨਸ਼ਾ ਛੱਡਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਈ ਵਾਰ ਖਤਰਨਾਕ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਘਰ ‘ਚ ਡਿਟਾਕਸ ਦੇ ਖਤਰੇ:
- ਭਾਰੀ ਵਿਡਰੌਅਲ ਲੱਛਣ
- ਬੇਹੋਸ਼ੀ ਜਾਂ ਘਬਰਾਹਟ
- ਗੁੱਸਾ ਅਤੇ ਡਿਪ੍ਰੈਸ਼ਨ
- ਮੁੜ ਨਸ਼ਾ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਜਾਣਾ
ਨਸ਼ਾ ਮੁਕਤੀ ਕੇਂਦਰ ਵਿੱਚ ਡਿਟਾਕਸ ਸੁਰੱਖਿਅਤ, ਨਿਯੰਤਰਿਤ ਅਤੇ ਡਾਕਟਰੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਹੇਠ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਡਿਟਾਕਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਮੈਡੀਕਲ ਮੁਲਾਂਕਣ
ਡਿਟਾਕਸ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਮਰੀਜ਼ ਦੀ ਪੂਰੀ ਜਾਂਚ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਇਸ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ:
- ਨਸ਼ੇ ਦੀ ਕਿਸਮ ਅਤੇ ਮਿਆਦ
- ਸਰੀਰਕ ਹਾਲਤ
- ਪੁਰਾਣੀਆਂ ਬਿਮਾਰੀਆਂ
- ਮਾਨਸਿਕ ਸਿਹਤ
- ਪਿਛਲਾ ਇਲਾਜ ਇਤਿਹਾਸ
ਇਸ ਮੁਲਾਂਕਣ ਦੇ ਆਧਾਰ ‘ਤੇ ਵਿਅਕਤੀਗਤ ਡਿਟਾਕਸ ਯੋਜਨਾ ਬਣਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਡਿਟਾਕਸ ਦੌਰਾਨ ਆਮ ਵਿਡਰੌਅਲ ਲੱਛਣ
ਨਸ਼ਾ ਛੱਡਣ ਨਾਲ ਸਰੀਰ ਪ੍ਰਤੀਕਿਰਿਆ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਆਮ ਵਿਡਰੌਅਲ ਲੱਛਣ:
- ਕੰਬਣ ਅਤੇ ਪਸੀਨਾ
- ਨੀਂਦ ਨਾ ਆਉਣਾ
- ਚਿੰਤਾ ਅਤੇ ਘਬਰਾਹਟ
- ਮਤਲੀ ਜਾਂ ਉਲਟੀ
- ਚਿੜਚਿੜਾਪਨ
- ਸਿਰ ਦਰਦ
ਨਸ਼ਾ ਮੁਕਤੀ ਕੇਂਦਰ ਵਿੱਚ ਇਨ੍ਹਾਂ ਲੱਛਣਾਂ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਡਿਟਾਕਸ ਦੌਰਾਨ ਮੈਡੀਕਲ ਦੇਖਭਾਲ
ਡਿਟਾਕਸ ਸਿਰਫ਼ ਨਸ਼ਾ ਛੱਡਣਾ ਨਹੀਂ, ਇਹ ਮੈਡੀਕਲ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਹੈ।
ਮੈਡੀਕਲ ਦੇਖਭਾਲ ਵਿੱਚ:
- 24/7 ਨਿਗਰਾਨੀ
- ਜ਼ਰੂਰਤ ਅਨੁਸਾਰ ਦਵਾਈ
- ਪਾਣੀ ਅਤੇ ਪੋਸ਼ਣ
- ਬਲੱਡ ਪ੍ਰੈਸ਼ਰ ਅਤੇ ਨਬਜ਼ ਦੀ ਜਾਂਚ
ਇਸ ਨਾਲ ਡਿਟਾਕਸ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਅਤੇ ਘੱਟ ਤਕਲੀਫ਼ ਵਾਲਾ ਬਣਦਾ ਹੈ।
ਡਿਟਾਕਸ ਅਤੇ ਮਾਨਸਿਕ ਸਹਾਇਤਾ
ਡਿਟਾਕਸ ਦੌਰਾਨ ਮਨ ਸਭ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਸਹਾਇਤਾ:
- ਕਾਊਂਸਲਰ ਨਾਲ ਗੱਲਬਾਤ
- ਡਰ ਅਤੇ ਘਬਰਾਹਟ ਘਟਾਉਣਾ
- ਮੋਟੀਵੇਸ਼ਨ ਦੇਣਾ
- ਇਲਾਜ ਅਧੂਰਾ ਛੱਡਣ ਤੋਂ ਰੋਕਣਾ
ਮਾਨਸਿਕ ਸਹਾਇਤਾ ਡਿਟਾਕਸ ਨੂੰ ਸਫਲ ਬਣਾਉਂਦੀ ਹੈ।
ਡਿਟਾਕਸ ਕਿੰਨਾ ਸਮਾਂ ਲੈਂਦਾ ਹੈ?
ਡਿਟਾਕਸ ਦਾ ਸਮਾਂ ਨਸ਼ੇ ਦੀ ਕਿਸਮ ‘ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਆਮ ਤੌਰ ‘ਤੇ:
- ਸ਼ਰਾਬ: 7–10 ਦਿਨ
- ਅਫੀਮ ਜਾਂ ਹੀਰੋਇਨ: 10–14 ਦਿਨ
- ਗਾਂਜਾ: 7–12 ਦਿਨ
ਹਰ ਮਰੀਜ਼ ਲਈ ਸਮਾਂ ਵੱਖਰਾ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਡਿਟਾਕਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ?
ਡਿਟਾਕਸ ਸਿਰਫ਼ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਹੈ।
ਡਿਟਾਕਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ:
- ਕਾਊਂਸਲਿੰਗ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ
- ਥੈਰੇਪੀ ਸੈਸ਼ਨ
- ਵਿਹਾਰਕ ਬਦਲਾਅ
- ਰਿਲੈਪਸ ਪ੍ਰੀਵੇਂਸ਼ਨ
ਡਿਟਾਕਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹੀ ਅਸਲੀ ਨਸ਼ਾ ਮੁਕਤੀ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਡਿਟਾਕਸ ਬਿਨਾਂ ਇਲਾਜ ਕਿਉਂ ਅਧੂਰਾ ਹੈ?
ਕਈ ਲੋਕ ਡਿਟਾਕਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਘਰ ਚਲੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਇਸ ਨਾਲ:
- ਨਸ਼ਾ ਮੁੜ ਆ ਸਕਦਾ ਹੈ
- ਮਾਨਸਿਕ ਕਾਰਨ ਅਣਛੁਏ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ
- ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਦੀ ਮੁਕਤੀ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦੀ
ਇਸ ਲਈ ਡਿਟਾਕਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪੂਰਾ ਇਲਾਜ ਲਾਜ਼ਮੀ ਹੈ।
ਨਸ਼ਾ ਮੁਕਤੀ ਕੇਂਦਰ ਵਿੱਚ ਡਿਟਾਕਸ ਦੇ ਫਾਇਦੇ
- ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਵਾਤਾਵਰਣ
- ਡਾਕਟਰੀ ਨਿਗਰਾਨੀ
- ਘੱਟ ਵਿਡਰੌਅਲ ਦਰਦ
- ਮਾਨਸਿਕ ਸਹਿਯੋਗ
- ਅਗਲੇ ਇਲਾਜ ਲਈ ਤਿਆਰੀ
ਨਿਸਕਰਸ਼
ਨਸ਼ਾ ਮੁਕਤੀ ਕੇਂਦਰ ਵਿੱਚ ਡਿਟਾਕਸ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਨਸ਼ਾ ਛੱਡਣ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਨੀਂਹ ਹੈ। ਇਹ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਨਸ਼ੇ ਤੋਂ ਸਾਫ਼ ਕਰਕੇ ਮਰੀਜ਼ ਨੂੰ ਨਵੀਂ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਵੱਲ ਪਹਿਲਾ ਕਦਮ ਚੁੱਕਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਸਹੀ ਡਿਟਾਕਸ ਬਿਨਾਂ ਨਸ਼ਾ ਮੁਕਤੀ ਸੰਭਵ ਨਹੀਂ।